تتبع ونگارش: ناهيد علومی
21 فبروری 2026 مطابق دوم حوت 1404
شعار امسال روز زبان مادری قرار ذيل تعين شده است:
“Youth voices on multilingual education.”
«نظر جوانان در مورد آموزش چندزبانه»اين روز از طرف یونسکو به عنوان روز بين المللی زبان مادری نامگذاری شده‌است. این روز در کنفرانس عمومی یونسکو در سال 1999 به منظور کمک به تنوع زبانی و فرهنگی انتخاب شده‌است. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به دلیل اهمیت زیاد آن سال 2008 را بنام زبان‌ها اعلام کرد.اين روز از 21 فبروری سال 1952 که محصلان پوهنتونهای مختلف شهر داکه پایتخت بنگله ديش که در آن زمان پاکستان شرقی نامیده می‌شد ، از جمله محصلان داکه و انستيتوت طبی آن در تلاش برای ملی کردن زبان بنگالی به عنوان دومین زبان پاکستان (در کنار زبان اردو) تظاهرات مسالمت آمیزی را در آن شهر به راه انداختند. به دنبال این حرکت محصلان، پوليس به آنها فير و بعضی از آنها را کشته شدند. بعد از استقلال بنگله ديش از پاکستان اولین بار سازمان یونسکو در 17 نوامبر سال 1999 روز 21 فبروری را روز بين المللی زبان مادری نامید و از سال 2000 بدينطرف این روز در بیشتر کشورها گرامی داشته ميشود .
جوامع چندزبانه و چندفرهنگی از طریق زبان‌های خود وجود دارند که دانش و فرهنگ‌های سنتی را به روشی پایدار منتقل و حفظ می‌کنند.و .. اما... در افغانستان در رابطه به زبان های کشور تحت حاکميت طالبان چه خبر است ...در افغانستان نيز از اين روز با تدوير همايشها وسيمنار ها تجليل بعمل مي آمد،به طور کل زبان‌های رایج افغانستان به 47زبان می رسد مانند: پشتو، دری، اوزبيکی، ترکمنی، بلوچی، نورستانی، زبان‌های پاميری، پشه‌ يی، قیرغیزی، قزاقی، ایغوری ، گجری و پراتی . ممکن هم بيشتر باشد.. برای تکميل آن اگر دوستان معلومات دارند، لطفاً کمک نمايند. ازجمله زبان های پشتو، دری واوزبيکی منحيث زبان های رسمی پذيرفته شده اند.طالبان در پيامی به مناسبت روز جهانی زبان مادری گفته اند که : "متعهد به حفظ تنوع زبان‌های مادری و بومی هستیم" همچنان وانمود ساخته اند: "که تمام زبان‌های مروج در کشور بدون تفکیک و امتیاز، ضمن این‌که احترام شود، باید رشد و توسعه یابد."ما اين روز را گرامی ميداريم.روز بين المللی زبان مادری فرصتی است، برای شناخت زبان های ملی خويش تلاش مستمر نمايم وزبان های خود را ازهجوم استيلای فرهنگی همسايه ها و ايديالوژي سياسی نجات داده و بر آموزش به زبان مادری تاکيد ورزيم.منابع:- صفحه روز جهانی زبان مادری يونسکو International Mother Language Day-UNESCO
-صفحه زنان نخبه افغانستان
***