Menu with News Bar Below Repeating Banner

سیمینارها

ویدیوهای آموزشی

افغانستان در سیر تسلسل زمان
د افغانستان د تاریخ د لاری پړاونه

سروده ئی به زبان دری

دوره تاریخی : عصر امپراتوریهای دودمانی | Dynastic Imperial Era | 821 CE (ت.م) - 1709 CE (ت.م)
تاریخ تقویم مشترک : Friday 22 September 834 CE
تاریخ هجری شمسی : سه‌شنبه، ۴ میزان، ۲۱۳
تاریخ هجری قمری : سه‌شنبه ۱۵ رمضان ۲۱۹ ه‍.ق.
مکان : بادغیس
رویداد : اثر مکتوب
جوانب : حنظله بادغیسی

حنظله بادغیسی دیوان شعری داشته است که تنها پنج بیت از آن باقی مانده است. این آثار شامل دو قطعه و یک بیت مفرد است که توسط شاعرانی مانند نظامی عروضی و عوفی نقل شده اند. 

مهمترین آثار و ابیات منسوب به او عبارتند از:


۱. شعر حماسی و انگیزشی (نقل شده توسط نظامی عروضی)

این قطعه که مشهورترین اثر اوست، بر جسارت و طمع برای رسیدن به مقامات بزرگ تأکید دارد و بر زنده گی احمد بن عبدالله خجستانی (از امرای صفاریان) آنقدر تأثیر گذاشت که شغل خرکاری را رها کرده و به امارت رسید:

مهتری گر به کام شیر در است

شو خطر کن ز کام شیر بجوی

یا بزرگی و عز و نعمت و جاه

یا چو مردانت مرگ رویاروی 


۲. شعر عاشقانه (نقل شده توسط عوفی)

این قطعه که در لباب الالباب عوفی آمده، با زبانی ساده و تصویرسازیهای متضاد (آتش و سپند) عشق را توصیف میکند:


یارم سپند، گرچه بر آتش همیفکند

از بهر چشم، تا نرسد مر ورا گزند

او را سپند و آتش، ناید همیبه کار

با روی همچو آتش و با خال چون سپند 


۳. بیت مفرد

یک بیت دیگر نیز از او با مضمون شکایت از رقیب باقی مانده است:


کی سِپرَگی کشیدمی ز رقیب

گر بُدی یار مهربان با من 


سبک اشعار حنظله ساده، متین، فصیح و صریح توصیف شده و از نظر انسجام و پختگی زبان، شایسته مقایسه با درخشان ترین اشعار سده چهارم هجری است. 

منابع :
  • چهار مقاله — نظامی عروضی (ص ۲۶–۲۷)
  • لباب الالباب — محمد عوفی (ج ۲، ص ۲)
  • آنندراج — محمد پادشاه (ج ۳، ص ۲۳۳۱)
  • هدایت — محمود هدایت (ج ۱، بخش ۲، ص ۷۲۷)
  • تذکره — قاسم شبلی (ص ۲۲۱)
  • تأریخ ادبیات فارسی — هرمان اته (ص ۲۱)
  • سخن — پرویز فرزان فر
  • اصاف — ذبیح الله صفا (ج ۱، ص ۱۷۹)
  • اشعار پراکندۀ قدیم ترین شعرای فارسی زبان — ژیلبر لازار (ص ۱۲)


تهیه و ترتیب و تحقیق توسط :
سیف الله فضل

تاریخ ایجاد:
20 September 2026 18:05

آخرین بازرسی:
20 September 2026 18:25

Source: Afghan Data Center (ADC)



Footer Layout Persian Footer with Noto Font