در بیست و پنجم جون سال ۱۹۲۶ تقویم مشترک، در دوره اصلاحات فرهنگی شاه امان الله خان، اولین مکتب رسمی دخترانه تحت نام مکتب نسوان لایق در شهر هرات رسماً تاسیس شد و آغاز به کار نمود. این اقدام تعلیمی به ابتکار و حمایت مستقیم ملکه ثریا و با مدیریت محمد ابراهیم خان نایب الحکومه وقت هرات به هدف ترویج سوادآموزی و آموزش حرفه های دستی برای دختران این ولایت روی دست گرفته شد. در روزهای نخستین، ده ها تن از دختران هراتی در این مرکز آموزشی ثبت نام کردند تا علوم ابتدائی، مسایل دینی و خیاطی را فرا بگیرند. تأسیس این مکتب با وجود مخالفتهای پنهان و آشکار برخی از حلقات سنتی و مذهبی هرات، گام ساختاری بسیار بزرگی در جهت رشد معارف نوین زنانه در خارج از پایتخت کشور پنداشته میشد. این رویداد زمینه را برای گسترش تدریجی مکاتب عصری در زون غرب افغانستان هموار ساخت.