روز بين المللی مبارزه با حکم اعدام

Internation day Against the Death Penalty
تتبع ونگارش: ناهيد علومی
دهم اکتوبر 2026 مطابق 18 ميزان 1405

10 اکتوبر روزبين المللی مبارزه علیه مجازات اعدام نام‌گذاری شده است

هر سال در 10 اکتوبر، روز جهانی مبارزه با حکم اعدام از لغو مجازات اعدام حمایت ميشود. همچنین روزی برای افزایش آگاهی در مورد شرایط وضعیتی است که بر زندانیان محکوم به اعدام تأثیر می گذارد.

طرفداران مجازات اعدام میگویند که مجازات اعدام به جلوگیری از جرم و برقراری نظم و قانون کمک میکند. آنها همچنین میگویند که مجازات اعدام کمتر از حبس ابد است. اما مخالفان بر این باورند که مجازات اعدام غیرانسانی است

بطور مثال: در امريکا تا 10 درصد از زندانیان محکوم به اعدام دارای مشکلات شدید روحی و روانی هستند. یک دليل ديگر مخالفت مردم با مجازات اعدام این است که گاهی اوقات افراد بی گناه اعدام میشوند. اخيراً پنتاگون می‌خواهد روند اعدام فردی را که در یک حادثه تیراندازی مجرم شناخته شده به صورت زنده پخش کند. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا،در برنامه «هیومن ایونتس دیلی» شبکه «ریل امریکنز وویس» گفت اجرای حکم در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت، اما درباره شیوه آن توضیح نداد. یک مقام پنتاگون که نخواست نامش فاش شود، سپس به رویترز گفت: «صحبت وزیر درست است. اجرای حکم به‌صورت زنده پخش خواهد شد. جزئیات بعدا اعلام می‌شود.»

بیشتر از 70 درصد کشورهای جهان مجازات اعدام را لغو کرده اند. در بعضی از کشور ها مانند: چين، ايران، عربستان سعودی،عراق، مصر، پاکستان، سومالی ،سودان جنوبی و اکنون افغانستان هنوز مجازات اعدام اجرا می شود. از بين این کشورها سالانه چین بیشترین اعدام دارد،در امريکا 27 ایالت مجازات اعدام را مجاز می دانند.

تاریخچه روز بين المللی مبارزه با حکم اعدام

ائتلاف بين المللی مبارزه با حکم اعدام(WCADP) اولین روز جهانی علیه مجازات اعدام را در سال 2003 ترتیب داد. هدف آنها لغو مجازات اعدام در همه کشورهای جهان است.

مجازات اعدام نوعی قتل مورد تایید دولت است که در مورد یک فرد به عنوان مجازات برای انجام جرمی اجرا میشود. اعدام جنایتکاران و مخالفان تقریباً توسط همه جوامع از آغاز تمدن های روی زمین مورد استفاده قرار گرفته است.

سازمان عفو بین‌الملل معتقد است که حکم اعدام نقض حقوق بشر است و مجازات آن ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز محسوب میشود.

زمانی که عفو بین الملل در سال 1977 برنامه خود را برای لغو حکم اعدام آغاز کرد، صرف 16 کشور در جهان اعدام را از بین مجازات‌های خود حذف نمود

و.. اما .. اجرای حکم اعدام ويا قصاص درافغانستان

نخستین حکم قصاص بعد از بازگشت طالبان در دسمبر 2022 در ولایت فراه و سپس اجرای حکم اعدام دو نفر در غزنی، يک نفر درملای عام درجوزجان رسانه يی شد، روش اعدام با فير گلوله بود.بعد از آن از چندين اعدام وقصاص درولايت بلخ ونقاط ديگر افغانستان بشمول کابل بگوش رسيد که شماری از آنها رسانه يی نشده است.

رهبر طالبان در نوامبر 2022 به قضات دستور داد تا احکام سنگین «حد و قصاص» برای جرایم خاص صادر کنند که ممکن است شامل قطع عضو، اعدام و سنگسار در ملاءعام هم شده است.

روی برهان فوق سازمان عفو بین‌الملل ميگويد، افغانستان از جمله کشورهای است که در سال 2022 اجرای حکم اعدام در آن از سر گرفته شده است.

محترم میر عبدالواحد سادات رئیس انجمن سراسری حقوق‌دانان افغان به رادیو آزادی گفته است:" اجرای حکم اعدام باید مطابق تمام معیارهای قبول شدۀ حقوقی و طبق روال خاص قانونی که بتواند حق دفاع متهم را تضمین کند، انجام یابد. اما در افغانستان که متاسفانه مشروعیت دولت و همچنان محاکم اساس قانونی و حقوقی ندارد اجرای حکم اعدام با شک و تردیدهای جدی مواجه است."

ازنگاه ما: زمان آن فرا رسیده است تا دولت‌ها و سازمان ملل متحد فشار را بر کسانی که مسئول این نقض آشکار حقوق بشر هستند، افزایش دهند و تضمین کنند که محافظت‌های بین‌المللی عملی میشود.

منابع:

- World coalition Against the Death Penalty

- فراتر ازخبر بی بی سی

- راديو آزادی
- خبرگزاری دوچيله

- و آرشيف صفحه زنان نخبه افغانستان
***